Niels Bohr (1885–1962) – người dạy thế giới rằng thực tại… rất kỳ lạ

tai-xuong-36

Niels Bohr (1885–1962) – người dạy thế giới rằng thực tại… rất kỳ lạ

Nếu Einstein cố làm vũ trụ trở nên hợp lý,
thì Bohr là người nói:

???? “Không, vũ trụ thật sự kỳ quặc đấy.”

Ông là cha đẻ của mô hình nguyên tử hiện đại và là một trong những người đặt nền móng cho cơ học lượng tử.

⚛️ Người đầu tiên “vẽ được” nguyên tử

Đầu thế kỷ 20, các nhà khoa học biết:

  • Nguyên tử tồn tại

  • Có electron quay quanh hạt nhân

Nhưng có một vấn đề khổng lồ:

Theo vật lý cổ điển, electron quay quanh hạt nhân sẽ mất năng lượng và rơi vào hạt nhân.

???? Nghĩa là: nguyên tử không thể tồn tại.

Nhưng rõ ràng… chúng ta vẫn tồn tại ????

???? Bohr đưa ra ý tưởng táo bạo

Năm 1913, Bohr nói điều điên rồ:

Electron chỉ được phép tồn tại ở những quỹ đạo năng lượng cố định.

Không có “ở giữa”.

Giống như:

  • Không có cầu thang dốc

  • Chỉ có bậc thang

Electron chỉ có thể:

  • Nhảy từ bậc này sang bậc khác

  • Và phát ra ánh sáng khi nhảy

✨ Đây chính là nền tảng của:

  • Quang phổ học

  • Laser

  • Điện tử hiện đại

Mô hình nguyên tử Bohr đã mở ra kỷ nguyên lượng tử.

Ông nhận Nobel 1922.

???? Người đưa ra khái niệm “bổ sung”

Bohr có một ý tưởng triết học cực kỳ sâu:

???? Complementarity (Tính bổ sung)

Áp dụng cho electron:

  • Lúc thì là hạt

  • Lúc thì là sóng

Nghe mâu thuẫn?
Bohr nói:

???? Cả hai đều đúng.

Bạn chỉ không thể thấy cả hai cùng lúc.

Điều này thay đổi cách con người hiểu về thực tại.

⚔️ Cuộc tranh luận huyền thoại với Einstein

Einstein ghét sự ngẫu nhiên của lượng tử.

Ông nói câu nổi tiếng:

“Chúa không chơi xúc xắc.”

Bohr đáp lại:

“Einstein, đừng bảo Chúa phải làm gì.”

Hai thiên tài tranh luận suốt nhiều năm.
Không ai “thắng”, nhưng vật lý tiến bộ vượt bậc.

???? Người xây dựng “thánh địa vật lý”

Viện Niels Bohr ở Copenhagen trở thành:

???? Trung tâm vật lý lớn nhất thế giới

Các huyền thoại từng làm việc tại đây:

  • Heisenberg

  • Pauli

  • Dirac

  • Fermi

Nó được gọi là Copenhagen School of Quantum Physics.

???? Bohr và móng ngựa may mắn

Trước cửa nhà Bohr có móng ngựa treo tường.

Một người bạn hỏi:
“Anh tin vào may mắn à?”

Bohr trả lời:

“Không. Nhưng tôi nghe nói nó vẫn hiệu quả ngay cả khi bạn không tin.”

Một câu trả lời rất… lượng tử ????

???? Di sản của Bohr

Bohr không chỉ thay đổi vật lý.
Ông thay đổi cách chúng ta nghĩ về:

  • Sự thật

  • Xác suất

  • Thực tại

Ông dạy thế giới rằng:
???? Vũ trụ không cần phải hợp lý theo trực giác con người.

Và đó chính là điều làm nó tuyệt vời.

Bình luận