J. Robert Oppenheimer (1904–1967) – “cha đẻ bom nguyên tử” và bi kịch của trí tuệ
.jpg)
J. Robert Oppenheimer (1904–1967) – “cha đẻ bom nguyên tử” và bi kịch của trí tuệ
Nếu Fermi xây lò phản ứng,
thì Oppenheimer là người lãnh đạo dự án tạo ra vũ khí hủy diệt mạnh nhất lịch sử.
Cuộc đời ông giống một bộ phim:
thiên tài – chiến tranh – vinh quang – rồi bi kịch.
???? Thần đồng trí tuệ rộng hiếm có
Oppenheimer không chỉ giỏi vật lý.
Ông đọc được:
-
Hy Lạp cổ
-
Latin
-
Pháp
-
Đức
-
Sanskrit (tiếng Phạn!)
Ông từng đọc Bhagavad Gita bản gốc.
Ông giống một học giả cổ điển hơn là nhà khoa học hiện đại.
???? Lãnh đạo Dự án Manhattan
Trong Thế chiến II, Mỹ sợ Đức chế tạo bom nguyên tử trước.
Chính phủ chọn Oppenheimer lãnh đạo dự án tuyệt mật:
???? Los Alamos Laboratory
Nhiệm vụ:
???? Tập hợp những bộ não vĩ đại nhất thế giới
→ chế tạo bom nguyên tử trước Đức.
Ông tập hợp:
-
Fermi
-
Feynman
-
Teller
-
Bethe
-
Von Neumann
Một “đội hình Avengers vật lý”.
???? Khoảnh khắc Trinity
16/7/1945 – thử nghiệm bom nguyên tử đầu tiên.
Khi vụ nổ xảy ra, Oppenheimer nhớ tới câu trong Bhagavad Gita:
“Now I am become Death,
the destroyer of worlds.”
Khoảnh khắc khoa học chạm vào đạo đức.
☢️ Vinh quang… rồi sụp đổ
Sau chiến tranh, Oppenheimer phản đối phát triển bom khinh khí mạnh hơn.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, ông bị:
-
Điều tra
-
Tước quyền tiếp cận bí mật quốc gia
Một anh hùng chiến tranh trở thành người bị nghi ngờ.
Một trong những bi kịch lớn nhất lịch sử khoa học.
???? Vì sao Oppenheimer đặc biệt?
Ông không nổi bật vì một phương trình.
Ông nổi bật vì:
???? Vai trò của khoa học trong quyền lực và đạo đức.
Ông là biểu tượng cho câu hỏi lớn:
“Chỉ vì chúng ta có thể làm,
có nghĩa là chúng ta nên làm?”
