Emmy Noether – người phụ nữ thay đổi nền tảng của vật lý và toán học

Emmy Noether – người phụ nữ thay đổi nền tảng của vật lý và toán học

Nếu phải chọn một bộ óc có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến vật lý hiện đại, thì cái tên Emmy Noether chắc chắn phải được nhắc đến. Albert Einstein từng gọi bà là “thiên tài sáng tạo toán học quan trọng nhất kể từ khi phụ nữ được tiếp cận giáo dục”.

Thiên tài trong một thời đại không chấp nhận phụ nữ

Emmy Noether sinh năm 1882 tại Đức, vào thời điểm phụ nữ gần như không được phép giảng dạy đại học. Bà phải đứng lớp… dưới tên của đồng nghiệp nam, không lương, trong nhiều năm.

Dù vậy, Noether vẫn âm thầm tạo ra một cuộc cách mạng.

Định lý Noether – chiếc cầu giữa toán học và vật lý

Đóng góp vĩ đại nhất của bà là Định lý Noether, phát biểu (nói đơn giản):

Mỗi đối xứng trong tự nhiên tương ứng với một định luật bảo toàn.

Nhờ định lý này, các nhà vật lý hiểu vì sao năng lượng, động lượng, điện tích… được bảo toàn. Không có Noether, thuyết tương đối và vật lý hiện đại gần như không thể đứng vững.

Thiên tài thuần túy, không màng danh vọng

Noether không quan tâm đến danh hiệu hay tiền bạc. Bà sống giản dị, đam mê giảng dạy, và có khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ cho học trò. Nhiều học sinh của bà sau này trở thành những nhà toán học hàng đầu thế giới.

Di sản vượt thời gian

Ngày nay, tên của Emmy Noether xuất hiện trong:

• Đại số trừu tượng

• Hình học

• Vật lý lý thuyết

• Thuyết trường và cơ học lượng tử

Có những thiên tài không ồn ào, nhưng nền móng mà họ đặt ra thì không thể thay thế.