Alexander Grothendieck (1928–2014) – người “tái tạo” hình học hiện đại
Alexander Grothendieck (1928–2014) – người “tái tạo” hình học hiện đại
Nếu Ramanujan là thiên tài trực giác, thì Grothendieck là thiên tài tái định nghĩa cả nền toán học.
Ông không chỉ giải bài toán.
Ông thay đổi cách con người nghĩ về toán.
???? Tuổi thơ kỳ lạ
-
Sinh tại Berlin, cha là nhà cách mạng vô chính phủ, mẹ là nhà văn.
-
Tuổi thơ chạy trốn chiến tranh, sống trong trại tị nạn.
-
Hầu như tự học toán, không được đào tạo bài bản thời nhỏ.
Sau này ông nói:
“Tôi không giỏi giải bài toán. Tôi giỏi tạo ra ngôn ngữ để bài toán tự giải.”
???? Cú sốc khi đến Paris
Năm 1949, Grothendieck đến Pháp học toán.
Giáo sư đưa ông danh sách 14 bài toán mở rất khó để “làm quen”.
Vài tháng sau…
???? Ông giải tất cả.
Không phải từng bài.
Mà bằng một lý thuyết tổng quát khiến các bài toán trở thành hệ quả nhỏ.
Các giáo sư… sốc toàn tập.
???? Người tạo ra “toán học thế kỷ 21”
Grothendieck phát minh:
-
Lý thuyết scheme
-
Lý thuyết topos
-
Đồng điều đại số hiện đại
-
Ngôn ngữ mới cho hình học đại số
Ảnh hưởng của ông sâu đến mức:
???? Phần lớn hình học đại số ngày nay dùng “ngôn ngữ Grothendieck”.
Ông giống như:
-
Newton tạo giải tích
-
Einstein tạo thuyết tương đối
-
Grothendieck tạo hệ sinh thái toán học mới
???? Cách ông làm toán cực kỳ khác thường
Các nhà toán học khác:
giải bài toán bằng công cụ.
Grothendieck:
tạo công cụ mạnh đến mức bài toán tự sụp đổ.
Ông từng nói:
“Đừng cố đập vỡ hòn đá bằng búa.
Hãy hạ mực nước xuống để hòn đá lộ ra.”
Đó là triết lý toán học của ông.
???? Huy chương Fields… rồi bỏ đi
Năm 1966:
-
Ông nhận Huy chương Fields (Nobel của toán học).
Sau đó ông:
-
rời bỏ toán học đỉnh cao
-
sống ẩn dật
-
từ chối mọi giải thưởng
-
sống như một ẩn sĩ ở miền núi Pháp
Một thiên tài… biến mất khỏi thế giới.
???? Vì sao Grothendieck đặc biệt?
Nhiều nhà toán học tin rằng:
???? Ông là nhà toán học vĩ đại nhất thế kỷ 20.
Không phải vì giải nhiều bài toán nhất.
Mà vì ông thay đổi cách toàn bộ ngành toán học vận hành.
-0x0.jpg "adv5")
